Waarom cultuurverschillen België – Ierland zo klein zijn…

Waarom cultuurverschillen België – Ierland zo klein zijn…

Ieren zijn net als Belgen bourgondisch ingesteldDe cultuurverschillen tussen België en Ierland zijn volgens mij bijzonder klein. In ieder geval kleiner dan de cultuurverschillen tussen België en Nederland. Vreemd is dat niet. Ierland en België kenden beide een geschiedenis van overheersing en een sterke invloed van de katholieke kerk. Maar Ierland kent in tegenstelling tot België wel een dag zonder alcohol. En dat is Goede Vrijdag. Of vinden Ieren net als de Vlamingen hiervoor ook een achterpoortje…

Cultuurverschillen België – Nederland kort verklaard

Na de val van Antwerpen in 1585 kende België of wat er toen voor doorging tal van overheersers. Denk aan de Spanjaarden, de Fransen, de Oostenrijkers en niet te vergeten de Nederlanders. Ook speelde de katholieke kerk een belangrijke rol in de onderdrukking. Vooral om die reden vertrokken vele rijke en getalenteerde Vlamingen naar o.a. Nederland. Hierin lag de basis van de cultuurverschillen tussen beide landen.

Ook Ierland kende overheersing

Als verklaring voor de Ierse cultuurverschillen kende Ierland ook een geschiedenis van overheersing die er niet om loog. Zelfs ten tijde van de beruchte hongerperiodes waardoor grote delen van de Ierse populatie het leven lieten, gingen de Engelsen gewoon door met het leegroven van dat land. Dit duurde voort tot de zogenaamde Paasopstand in 1916. Kort daarop verwierven de Ieren hun onafhankelijkheid. Maar de invloed van de kerk is tot vandaag in alle haarvaten van de maatschappij nog volop aanwezig. Zo is het bijvoorbeeld op Goede Vrijdag nog altijd niet mogelijk om alcoholische drank te kopen in een supermarkt of een pint te gaan drinken in de pub.

Geen dag zonder alcohol

Nu kom ik al zo’n 20 jaar geregeld in Ierland. In die jaren is het mij steeds meer opgevallen dat Belgen en Ieren qua cultuurverschillen niet zo ver van elkaar liggen. Ieren zeggen vaak Ja, ook als ze het omgekeerde bedoelen. Ze houden ervan om wetten en regels te ontduiken. Ook zijn ze nogal bourgondisch ingesteld. Als er dan een wet is die alcohol op Goede Vrijdag verbiedt dan verschijnt er prompt een artikel in the Irish Independent met tips hoe je daar onderuit kunt komen. Je kunt bijvoorbeeld naar The dogs gaan, dat zijn de hondenraces,  een boot- of treinreis nemen, naar de (golf)club gaan, naar een theatervoorstelling of gewoon naar een hotel. Want Ierland is zeer op het toerisme ingesteld en je kunt het de vele toeristen toch niet aandoen om een dag zonder alcohol te moeten zitten?

Wetten en regels bedacht door overheersers

Nee, Ieren en Belgen of Vlamingen, zijn niet zo gesteld op wetten en regeltjes die bedacht zijn door de overheersers. Of het nu de kerk is of een vreemde machthebber die er de lakens denkt te kunnen uitdelen. De overheersers vertegenwoordigen immers een staat die er niet voor de burgers is, maar die een vijand vormt en dus bestreden moet worden. Zelfs in de politiek wordt vaak zo gedacht. Regels van buiten, zoals die van de EU, die niet goed uitkomen worden als het even kan gesaboteerd.

Bij Nederlanders hebben wetten meer draagvlak

Britten en Nederlanders hebben een veel grotere volgzaamheid richting de overheid. Het zit hun veel meer in de genen om wetten en regels te volgen. Niet omdat ze het braafste jongetje van de klas willen zijn, maar omdat het Verenigd Koninkrijk en Nederland relatief gezien veel oudere democratieën zijn waarin de burger nauwer betrokken is bij de totstandkoming van wetten. Die hebben vaak ook meer draagvlak omdat ze al langer door en voor diezelfde burgers gemaakt zijn. Is een wet eenmaal aangenomen dan volg je die. Dat is nu eenmaal democratie. En zeg nu zelf: welke Nederlander wil nu niet als ondemocratisch worden bestempeld?

CETA, of de ware redenen waarom de Walen dit verdrag torpederen 

Het boycotten van CETA heeft niets te maken met de bezorgdheid van de Walen over een mogelijk negatieve impact voor hun regio, zoals in Nederland vaak gedacht wordt, maar het is een puur politieke kwestie. Feitelijk zijn er drie verborgen agenda’s die op de achtergrond een rol spelen. Dat zijn achtereenvolgens: hoe kunnen de Franstalige socialisten hun linker flank afdekken voor de steeds populairder wordende Waalse Marxistische arbeiderspartij PTB, hoe kunnen zij de federale regering met daarin hun liberale opponent, de MR (Mouvement Réformateur),  een stok in de wielen steken en tot slot speelt ook een  stuk onverwerkt verleden met betrekking tot de rivaliteit en de ontvoogdingsstrijd van de  Vlamingen een rol. Intussen wordt door al dit gedoe de reputatie van Wallonië en België in het bijzonder opnieuw geschaad…

De Vlaams-Waalse rivaliteit

Laten we beginnen met rivaliteit tussen de Vlamingen en de Franstaligen. Toen in 1830 de afscheuring van Nederland plaatsvond en het Koninkrijk België ontstond, leken op papier de afspraken tussen de Nederlandstaligen en Franstaligen duidelijk: Vlaanderen is eentalig Nederlands, Wallonië. is eentalig Frans en Brussel is tweetalig. Maar wat bleek alras: de Vlamingen waren in het nieuwe België wel vrij, maar niet gelijk. Niet politiek, niet taalkundig, noch sociaaleconomisch. De oude Franstalige machtsstructuren bleven in het nieuwe België bestaan, evenals een sterke breuklijn tussen de socialisten en de liberalen.
Zo zien de meeste Franstaligen Brussel nog als een eentalige stad. Ook zien zij met lede ogen aan dat het economisch zwaartepunt van België, sinds de teloorgang van de steenkoolmijnbouw en de zware industrie in Wallonië sinds de tweede helft van de 20-ste eeuw naar Vlaanderen is verschoven. Wallonië is in die tijd in een soort periode van ’stand still’ geraakt. In plaats van zich als regio opnieuw uit te vinden trokken de socialisten en de vakbonden zich terug in hun grote gelijk. Wat nog resteerde aan mogelijk levensvatbare bedrijven werd alsnog kapot gestaakt. De weinige werkgelegenheid die vandaag de dag in de Waalse verpauperde industriesteden nog aanwezig is, bestaat vooral uit banen bij de overheid of een overheidsbedrijf.

Jaarlijks 6 miljard euro van Vlaanderen naar Wallonië

Om de economie in Wallonie enigszins draaiende te houden gaan er jaarlijks als vorm van solidariteit zo’n 6 miljard euro aan geldtransfers van het rijke Vlaanderen naar armlastige Wallonië, ofwel 2.000 euro per werkende Vlaming.  Ondanks deze astronomisch hoge sommen geld, blijft de Waalse economie slabakken. In plaats van dit geld aan te wenden voor structurele verbeteringen verdwijnt het hoofdzakelijk in de bodemloze put die in feite niet meer is dan een soort zelfbedieningswinkel van de socialisten die zichzelf er rijkelijk in tegoed doen. Intussen glijdt de Waalse economie steeds verder af. Wie vandaag de dag door de Borinage rijdt, ooit de locomotief van België, wordt voortdurend met de alomtegenwoordige verpaupering geconfronteerd. Zo is de fiere Waalse haan die Wallonië in haar vlag draagt, verworden tot een oude, magere, smakeloze soepkip waar ook de Vlamingen een steeds groter degout van beginnen te krijgen.

Nu zou u misschien denken dat als je jaarlijks zulke gigantische bijdragen van je rijkere Vlaamse landgenoten krijgt toegeschoven, dit wel tot enige dankbaarheid en erkenning zou leiden bij de Franstaligen? Maar helaas, niets is minder waar. In plaats daarvan lijken zij nog altijd niet goed te kunnen verkroppen dat het die Vlamingen al vele decennia voor de wind gaat. Als het maar even kan dan nemen de Franstaligen iedere gelegenheid te baat om bij de Vlamingen stokken in de wielen te steken. Zeker als dat niet ten koste van henzelf gaat. Dat laatste is nu net met CETA het geval. Dit handelsakkoord zal veel meer voordelen hebben voor Vlaanderen dan Wallonië.  Dit om de doodeenvoudige redenen dat Wallonië nog geen 10 % van de handel met Canada voor zijn rekening neemt en de overige 90% voor rekening van de Vlamingen komt.

Behalve die rivaliteit spelen er intern in Wallonië nog een paar andere ontwikkelingen mee die de socialistische machthebbers hebben doen besluiten om dwars te liggen. Toen er na liefst 546 dagen onderhandelen, zo’n twee jaar geleden, eindelijk een nieuwe federale regering tot stand kwam, zaten daar voor het eerst sinds zeer lange tijd geen Franstalige socialisten van de PS (Parti Socialiste) in.
Even ter verduidelijking: naast de deelstaten Vlaanderen en Wallonië die ieder een eigen regering hebben, heeft België op national niveau een zogenaamde federale regering. Alleen hebben de Belgen nagelaten om daar hiërarchisch meer macht aan toe te kennen. Vandaar dat in dit geval de deelstaat Wallonië de goedkeuring van CETA op eigen houtje kan blokkeren.
Doordat zoals gezegd de Franstalige socialisten, geen deel meer uitmaakten van de nieuwe federale regering, maar wel de Franstalige liberalen van de regering Michel, leidde dit tot grote frustratie van de voormalige socialistische federale premier met het strikje, de Waal Elio Di Rupo. Vanuit de oppositie doet hij er sindsdien, samen met zijn partijgenoot Paul Magnette, die minister-president is van de Waalse deelregering, alles aan om die federale centrumrechtse regering Michel het regeren onmogelijk te maken. Het saboteren van CETA maakt daar deel vanuit. Evenals de vele stakingen en andere vakbondsacties waardoor de huidige federale regering van premier Michel vanaf de start geteisterd wordt en die ook in Nederland geregeld het nieuws haalden.

De Marxistische PTB als werkelijke verdediger van het proletariaat

Dan hebben de socialisten in Wallonië nog een derde probleem. Nog steeds is België zowat het enige land in Europa waar de werkloosheidsuitkeringen onbeperkt in tijd zijn. Maar het sociale systeem kraakt financieel in zijn voegen. Het gaat België economisch de laatste tijd beduidend minder voor de wind. Vele sociale verworvenheden staan onder druk of worden afgeschaft. De uiterst linkse Waalse Marxistische partij PTB (Parti du Travail de Belgique) die zich daartegen bijzonder heftig verzet, dreigt daardoor veel stemmen af te snoepen van de socialisten van de PS. Vandaar dat de socialisten onder leiding van hun socialistische minister-president  van de Waalse deelregering zich zo tegen CETA kanten. Puur uit profileringsdrang roepen de socialisten dat dit verdrag ten koste zou gaan van de kleine boeren, die niet zouden zijn opgewassen tegen het grootkapitaal van de grote landbouwbedrijven die met CETA enkel geholpen zijn. Hiermee willen de Franstalige socialisten duidelijk maken dat zij de enige partij zijn die de werkelijke verdediger is van het proletariaat.

Of die opstelling van de Franstalige socialisten hun PS zal helpen om bij toekomstige verkiezingen meer stemmen te halen, is intussen nog maar de vraag. Wat ze wel hebben bereikt is dat ze de naamsbekendheid van Wallonië en die van België wereldwijd verder hebben verhoogd. Maar een hoge naamsbekendheid en een goede en betrouwbare reputatie zijn niet twee dezelfde dingen…

In Ierland praten over cultuurverschillen België Nederland

In Ierland praten over cultuurverschillen België Nederland

Sinds begin juli zit ik in Ierland en ook hier achtervolgen mij de cultuurverschillen tussen België  en Nederland. Dit bleek toen ik vorige week in de pub aan de praat raakte met een Nederlander. Ik vertelde hem dat ik net de laatste hand had gelegd aan het manuscript van mijn nieuwe boek Valse Vrienden dat eind september verschijnt en dat gaat over de vaak moeizame relatie tussen Belgen en Nederlanders.

Ik zag dat hij zijn oren spitste en hij schoof naar het puntje van zijn barkruk. “Of hij mij een pint of Guinness kon aanbieden?”, vroeg hij.

“Mag het ook een Murphy’s zijn?”, vroeg ik.
“Natuurlijk”, En hij voegde eraan toe dat hij graag even met mij wilde praten, omdat hij met de gedachte speelde om een Belgische dochteronderneming te starten. Hij had een IT-bedrijf in het zuiden des lands en hij was van daaruit  veel sneller in Antwerpen dan in Rotterdam.

Zet bij Belgen niet teveel druk op de ketel

Op aanraden van een vriend had hij  een tijdje terug mijn vorige boek gelezen Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederlanders nooit wereldkampioen  worden. Een aantal ervaringen die ik in dat boek beschreef had hij intussen wel herkend. Hij was er intussen van overtuigd dat België inderdaad echt buitenland was. Ook snapte hij heel goed dat hij met een Belgische zakenpartner moest samenwerken, maar hij had nog altijd geen geschikte partner gevonden. Hij werd overal wel vriendelijk ontvangen, maar als het op beslissingen aankwam dan hielden ze plotsklaps de boot af. Misschien zette hij wel teveel druk op de ketel, want hij had gehoord dat je dat bij Belgen niet moet doen. Hij wist eigenlijk niet goed wat je aan ze had.

Zaken doen in België is niet eenvoudig

Wellicht nog eens ten overvloede beaamde ik dat het voor Nederlanders zeker niet eenvoudig is om zaken te doen in België. Je begint al vaak met een achterstand van minimaal 2-0. Vooral ten opzichte van Nederlanders zijn ze behoorlijk wantrouwig. Bovendien moet je veel tijd en een lange adem hebben. Als je daartoe bereid bent, dan is succes zeker mogelijk. Maar vraag je dan wel af of het sop de kool waard is.

Ik bedoel als je toch van plan bent om tijd, geld en veel energie te besteden, vraag je dan eerst af of je dan niet eerder in eigen land blijft? Want zeker als je in België van start gaat, zul je als Nederlandse ondernemer vooral de eerste jaren het gevoel hebben dat de verhouding tussen input en output behoorlijk uit balans is.

Als bierland is België een aards paradijs

Ik proostte op zijn gezondheid en raadde hem aan alvorens een beslissing te nemen, zeker nog even te wachten tot eind september. Tegen die tijd zal Valse Vrienden in de winkel liggen en de tips, do’s & don’ts zullen hem zeker helpen om tot een afgewogen beslissing te komen…, zei ik met een knipoog.

pint of Guinness

Het was nu aan mij om te bestellen en ik vroeg Helen de glazen nog eens vol te doen. Even later stonden er twee verse pints  stout bier voor ons op de bar.

Maar hoe je het ook wendt of keert: als je van bier houdt is en blijft België natuurlijk wel een aards paradijs.