Zaken doen in België: Coolblue snapt ‘t

Zaken doen in België: Coolblue snapt ‘t

Vorig jaar was ik door het Nederlandse bedrijf Coolblue uitgenodigd om voor hun marketing team een workshop te geven over de cultuurverschillen die je als Nederlandse organisatie tegenkomt. Mijn lezing focuste vooral op hoe je zaken moet doen in België. Een van de zaken die ik benadrukte was dat je ook in de service after sales ervoor moet zorgen dat je in België met Vlamingen en Walen moet samenwerken. De reden is dat Nederlanders vooral in Vlaanderen vaak geen goede naam hebben als betrouwbare business partner. ‘Als een Ollander je niet bedrogen heeft dan is ie het vergeten’, is niet voor niks een veel voorkomend gezegde in Vlaanderen…

Zaken doen in België doe je het liefst met Belgen

Kennelijk heeft Coolblue dit advies goed in zijn oren geknoopt. Koop je als Vlaming een wasmachine of anders apparaat dat aan huis geïnstalleerd moet worden, dan vertrekken de installatiebusjes van Coolblue niet uit Nederland, maar uit België, zo las ik recentelijk n de Vlaamse pers. ‘We zullen er speciaal Belgische werknemers voor aannemen’, zegt een woordvoerder van Coolblue. ‘We willen alle rechtstreekse contacten met onze klanten laten gebeuren door landgenoten. Dat vinden onze Belgische klanten aangenamer’. Speciaal om die reden neemt Coolblue dit jar tientallen werkkrachten aan voor de installatiedienst.

HelloFresh werkt in België met Nederlandse chauffeurs

Zo kiest Coolblue voor een heel andere aanpak dan vele sectorgenoten die zich met e-business bezig houden. De Duitse e-commercespeler HelloFresh laat zijn maaltijdpakketten in België bijvoorbeeld door Nederlandse chauffeurs aan huis leveren, zo staat te lezen in de Vlaamse zakenkrant De Tijd.

HelloFresh werkt met Nederlandse chauffeurs in tegenstelling tot Coolblue

Als dat maar goed gaat… Nu wil ik niet zo ver gaan dan de doorsneeVlaming het gevoel krijgt dat jij vergiftigd wordt, als ee Nederlander bij hem thuis een voedselpakket komt afleveren. Wat echter wel het geval is, is dat België veel meer dan Nederland een ons-kent-ons-landje is. Een Vlaming aan de deur zal sowieso meer vertrouwen inboezemen.

Broodjeslunch was een uitgebreid buffet…

Daar komt nog bij dat Vlamingen niet zo’n hoge pet op hebben als het gaat om de relatie Nederland en voedsel(bereiding). Vaak zit daar wel een kern van waarheid in, zoals ik afgelopen zaterdag weer eens heb mogen vaststellen. De broodjeslunch waarvoor ik in Antwerpen, voorafgaand aan een vergadering, was uitgenodigd, bleek immers een uitgebreid vis- en vleesbuffet te zijn dat rijkelijk met rode en witte wijn besprenkeld werd. Het enige broodje dat ik tijdens deze lunch heb mogen ontwaren was bij de overheerlijke groentesoep die als voorgerecht werd geserveerd…

zaken doen in België, Coolblue, Helloffresh, workshop cultuurverschillen Belgieë Nederland, broodjeslunch

Zaken doen in België: Coolblue snapt ‘t

Geluidsnormen luchthaven Zaventem: Waarom Hollandse nuchterheid in België niet werkt

Geluidsnormen luchthaven Zaventem: Waarom Hollandse nuchterheid in België niet werkt

Veel Nederlanders zullen er niks van snappen. Hoe is het mogelijk dat de Belgische nationale luchthaven Zaventem zo in de wielen wordt gereden door politici die zelf belang hebben bij een goed florerende luchthaven die welvaart en vooruitgang voor hun eigen kiezers betekent? Het is het zoveelste bewijs dat België onbestuurbaar is en dat Hollandse nuchterheid in België niet werkt bij het vinden van een oplossing in verband met de geluidsnormen.
Luchthaven Zaventem
Eerst een korte schets van het probleem. België kent zes regeringen en twee daarvan, de Vlaamse regering en de regering van het gewest Brussel hebben al jaren een conflict over de verdeling van de geluidshinder van de luchthaven Zaventem. Zaventem ligt in Vlaanderen en grenst aan het Brusselse gewest. Vliegtuigen die opstijgen en dalen veroorzaken zowel in Vlaanderen als in het Brusselse gewest en de hoofdstad Brussel geluidshinder. Door de aanscherping van de geluidsnormen door het Brusselse gewest dreigen een aantal luchtvaartmaatschappijen te vertrekken.

Geluidsnormen jagen luchtvaartmaatschappijen weg

Mochten de luchtvaartmaatschappijen daadwerkelijk Zaventem de rug toekeren dan is dat niet alleen slecht voor de deelstaat Vlaanderen, maar ook voor het nabijgelegen Brusselse gewest. De luchthaven is immers van vitaal belang, niet alleen voor de vele bedrijven en (Europese) instellingen in de Vlaams/Brussels regio maar ook vanwege de gigantische werkgelegenheid voor de inwoners van zowel Vlaanderen als het Brussels gewest. Temeer daarom is het volstrekt onbegrijpelijk waarom de Brusselse regering met een verstrenging van die geluidsnormen op de proppen kwam en met hoge boetes de luchtvaartmaatschappijen dreigt weg te jagen.
Hoe weinig rationeel kun je zijn, denkt de Nederlander dan. Maar ja, dit is België. Zodra Franstaligen en Vlamingen met elkaar aan de onderhandelingstafel zitten dan komen de oude gevoeligheden, frustraties, meer- en minderwaardigheidscomplexen weer bovendrijven en lijkt een rationele oplossing niet mogelijk. Ook al snijden beide partijen hierdoor diep in het eigen vlees.

In België is niet altijd de ratio in het spel

Mede daarom las ik deze week met een ietwat meewarige glimlach het opiniestuk van de Nederlander Kjeld Vinkx in de Vlaamse krant De Tijd. Hierin vergelijkt hij de problemen van Zaventem met die van Schiphol, ruim 10 jaar geleden. Kjeld is directeur van een adviesbureau in Nederland dat de Nederlandse regering in 2016 bijstond toen die het aantal vluchten van en naar Schiphol wilde uitbreiden. Daartegen was nogal wat protest van omwonenden, actiegroepen en lokale overheden. Die wilden niet meewerken om de regelgeving aan te passen uit vrees voor meer geluidsoverlast.
In zijn opiniestuk in De Tijd betoogde Kjeld Vinkx dat Zaventem  weliswaar ingewikkelder is dan Schiphol. Immers, door de Belgische structuur zijn er nog meer partijen met verschillende belangen betrokken waardoor de zaken moeilijker zijn dan bij Schiphol. Maar waarom zou in België niet lukken wat in Nederland wel gelukt is? Een logische en rationele gedachte, ware het niet dat wanneer de ratio in België in het spel is die vlieger plotseling niet meer opgaat…

Een andere structuur maar ook een andere cultuur

Vermoedelijk is Kjeld Vinkx typisch zo’n Nederlander die denkt: we spreken min of meer dezelfde taal en de staatsstructuren zijn in België misschien wel wat anders en ook wat ingewikkelder, maar met een beetje goede wil moet dat allemaal toch op te lossen zijn? Net als in Nederland draagvlak creëren bij alle partijen en dan komt het succes vanzelf. Mispoes, beste Kjeld. Niet in België. Door zo te denken, loop je precies in die valkuil waar eerder al massaal andere Nederlanders in gevallen zijn, waaronder ikzelf. Onthoud nu één ding: België is niet alleen qua structuur maar ook qua cultuur totaal anders dan Nederland.
Belgen zetten bij conflicten liefst de hakken in het zand en graven, zoals ze in 1914/1918 van nabij gezien hebben, liefst diepe loopgraven. Daarin verschuilen zij zich, bekogelen zo nu en dan de vijand om het conflict op de kaart te houden, waarna ieder vervolgens weer voor zijn eigen grote gelijk gaat. En als er ooit een oplossing komt dan is dat zeker niet het resultaat van constructief overleg tussen de betrokken partijen, maar omdat achter de schermen een paar partijbonzen vinden dat het spelletje lang genoeg geduurd. Het was niet voor niks dat Belgie in 2011 maar liefst 541 dagen nodig had om een regering te vormen… 
Geluidsnormen, luchthaven Zaventem, cultuurverschillen België Nederland, zakendoen in België 

Zakelijke cultuurverschillen België Nederland vallen zelfs Chinezen op

Zakelijke cultuurverschillen tussen België en Nederland zijn zo groot dat die zelfs Chinese zakenmensen al heel snel opvallen. Dat bleek toen ik vorige week aan de praat raakte met een Chinese zakenvrouw die sinds 2013 vanuit een handelskantoor in Antwerpen veel zaken doet met Belgen, Nederlanders, maar ook Duitsers en Fransen.
Ik ontmoette deze Chinese dame tijdens de nieuwjaarsreceptie van het Antwerpse kantoor van Deloitte Belgium waar ik die avond een lezing gaf over zakelijke cultuurverschillen tussen België en Nederland.
Toen ik haar vroeg wat ze deed, legde zij me uit dat ze Europese en Chinese bedrijven met elkaar in contact brengt. Dit om na te gaan of ze met elkaar zaken kunnen doen.

Overbruggen van zakelijke cultuurverschillen België Nederland

Toen deze Chinese dame vroeg wat ik deed, vertelde ik haar met enige schroom dat ik me o.a. bezig houdt met het overbruggen van de zakelijke cultuurverschillen tussen Belgische en Nederlandse bedrijven en dat dit haar als Chinese waarschijnlijk wel vreemd in de oren zal klinken.
 Ik deed er nog een schepje bovenop door te zeggen dat ik er zelfs boeken (Valse Vrienden) over schreef. Dat veel buitenlandse bedrijven kiezen voor een Benelux-structuur, maar dat die vooral in hun marketing- en sales-teams vaak tot de nodige problemen leidt als gevolg van die cultuurverschillen.

Zakelijke cultuurverschillen binnen Europa

Tot mijn verbazing begreep ze meteen waar ik het over had. Zij vertelde me dat ze met zowat alle Europese nationaliteiten zaken deed. De zakelijke cultuurverschillen tussen Nederlanders en Belgen had zij zelf inderdaad ook als gigantisch ervaren.
Zo had ze vastgesteld dat het beslissingsproces in Belgische organisaties vaak langer is dan in Nederlandse bedrijven. Ook was het voor haar niet altijd duidelijk wie er in Belgische organisaties beslissingen nemen.

Cultuurverschillen tussen Fransen en Duitsers

Na afloop van mijn lezing sprak ik haar weer. Ofschoon haar Nederlands nog niet helemaal comme si comme ça was, had ze naar eigen zeggen mijn verhaal goed kunnen volgen.
Of ze voor haar komst naar Europa wist dat er onderling zulke grote zakelijke culturele verschillen bestaan, vroeg ik haar? Het was haar wel verteld, antwoordde ze.
Zo was ze zich bewust van een aantal culturele verschillen tussen Fransen en Duitsers. Ook wist ze dat Nederlanders redelijk direct waren, maar dat de verschillen tussen België en Nederland zo groot waren, dat was aanvankelijk toch een heel grote verrassing.

Liever zaken doen met Nederlanders dan met Belgen?

Op de vraag of ze liever met Nederlanders dan met Belgen zaken doet, hield ze zich heel diplomatiek op de vlakte. Wel wilde ze kwijt dat de manier waarop Belgen en Fransen zaken doen veel overeenkomsten met elkaar hebben en dat hetzelfde geldt voor Nederlanders en Duitsers.
Maar wat Chinezen en Belgen wel met elkaar gemeen hebben, is dat het opbouwen van een vertrouwensrelatie in België net als in China van groot belang is, terwijl dat naar haar gevoel in Nederland wat minder belangrijk is.

Cultuurverschillen en communicatieverschillen België Nederland

Onlangs kreeg ik een telefoontje van een snip verhouden Rocco Mooij van het vakblad Communicatie. Hij was bezig met een serie artikelen over het vak communicatie in België en hij had mijn boek Valse Vrienden gelezen. Hij wilde van een echte Nederbelg wel eens weten hoe die daar over dacht. Ondanks zijn grieperige gevoel, hingen we al snel een uurtje met elkaar aan de telefoon. De conclusie was dat niet alleen de cultuurverschillen tussen België en Nederland gigantisch groot zijn, maar ook zijn de communicatieverschillen behoorlijk verschillend. Onlangs verscheen het resultaat van dat interview in dit artikel.

In het interview kwam ook ter sprake waarom ik destijds als Nederlander naar België ben afgezakt. ‘Het is toch niet om de belasting te ontwijken’, vragen veel mensen me dan?

Ik kan u uit de droom helpen. het heeft daar niks mee te maken. Ik kwam uit weliswaar een goedbetaalde baan bij een Amerikaanse chemische mutinational genaamd Dow Chemical, maar veel spaarcentjes had ik toen niet met een jong gezin en een zware hypotheek. Nee de reden was dat ik net 5 jaar voor Dow vanuit een Belgisch hoofdkantoor had gewerkt en als je voor jezelf begint dan is dat meestal daar waar je netwerk het sterkst is en dat was op dat moment in België.

Doorgeschoten bureaucratie

Nu bijna 30 jaar later zijn we uit België vertrokken. De kinderen zijn intussen het huis uit. Eentje zit in Nieuw-Zeeland, de andere in Zeeuws-Vlaanderen en de jongste studeert nog altijd in Utrecht. En we zijn ook niet teruggegaan omdat we het niet meer naar onze zin zouden hebben in België. Het is een fijn land om te wonen en te werken. Maar waar ik wel moeite mee had was de enorme stringente regelgeving, de doorgeschoten bureaucratie. Toen ik ooit eens een oude versleten populier wilde omzagen omdat die op de schuur dreigde te vallen, moest ik in drievoud een formulier indienen, vergezeld van maar liefst 16 verschillende foto’s. Nederland heeft dan misschien de naam om een burecratisch land te zijn, maar Vlaanderen heeft Nederland op dat terrein in ieder geval dubbel en dwars ingehaald.

Hidden Ponds

Maar alleen om de bureaucratie verhuis je natuurlijk niet. Zeker als je het naar de zin hebt. Maar als zo vaak was hier ook sprake van een combinatie van factoren. De kinderen waren het huis uit en de oude verbouwde boerderij in het zogenaamde Meetjesland waar we woonden, was voor ons tweeën toch wat te groot geworden. We besloten de boel dan maar te verkopen en in de plaats daarvan kochten we een prachtige cottage in ZuidWest-Ierland en een appartement aan de Scheldemonding in Breskens. SIndsdien speelt ons leven zich deels in Zeeuws-Vlaanderen en deels in Ierland af. Wil je daar meer over weten? Mijn vrouw houdt daarover een heel leuke blog bij genaamd Hiddenponds.eu 

 

Colruyt de bange Calimero

Daar gaat de bange Calimero weer die diep in de genen van heel wat Belgen verborgen zit. Zelfs bij de Belgische grootgrutterfamilie Colruyt. Want afgelopen zaterdag beschuldigde die namelijk zijn grote concurrent Albert Heijn ervan zijn prijzen te laten zakken als Test-Aankoop zijn jaarlijkse prijzenenquête houdt.

Niet handig

Natuurlijk is het slim om je concurrenten scherp in de gaten te houden. Dat zal Frans Colruyt ongetwijfeld goed doen en reken er maar op dat Appie Heijn dat andersom ook goed doet. Maar of het nu waar is of niet; het is niet altijd zo handig om dan in de media te gaan roepen dat je naaste concurrent zich zou laten beïnvloeden door een organisatie als Test-Aankoop waarvan niemand in Belgie weet waar en wanneer die bij je binnenvalt. 

Om TestAankoop onmiddellijk uit de wind te zetten was meneer Frans Colruyt er wel als de kippen bij om te verklaren dat Test-Aankoop volgens het boekje werkt. Want die club moet je natuurlijk niet tegen je in het harnas jagen als daar geen goede redenen voor zijn. 

Volste vertrouwen in Test-Aankoop

Kritiek op de concurrentie hebben past niet in onze cultuur. Noch in de Nederlandse, noch in de Vlaamse culttuur. De reactie van Albert Heijn was dan ook laconiek:  “We volgen enkel de markt, zoals iedereen”, zegt Sally Herygers, die voor de Nederlandse supermarktketen het woord voert. “Niemand weet wanneer Test-Aankoop langskomt, wij dus ook niet. En wij hebben het volste vertrouwen in het rapport van Test-Aankoop.” Maar los daarvan; door als Colruyt nu plotsklaps de verongelijkte Calimero uit te hangen ziet de buitenwereld dit eerder als een zwaktebod van een slecht verliezer. 

Fusie PostNL en Bpost was cultureel drama geworden

Fusie of overname van Bpost en PostNL?

Ik denk dat ik zowel Bpost als PostNL mag feliciteren met het afspringen van de fusie. Of moet ik overname zeggen? Want volgens de Belgische media was er wel degelijk sprake van een overname van PostNL als de fusie was doorgegaan. Qua beurswaarde klopt het natuurlijk dat Bpost stukken groter is. Maar qua personeelsbestand is PostNL verreweg de grootste. Het is dus maar hoe je het bekijkt. De cultuurverschillen, niet alleen tussen België en Nederland, maar ook hoe overheidsbedrijven in België geleid worden, hadden wellicht tot een drama geleid op het vlak van samenwerking.

Cultuurverschillen in denken en handelen

Hoe het ook zij: een fusie of overname, zoals je wilt, had geheid tot grote problemen geleid bij beide bedrijven. Niet alleen omdat samenwerking tussen Belgische en Nederlandse teams sowieso vaak problemen geeft. De voorbeelden hiervan zijn immers legio. Denk bijvoorbeeld maar aan Fortis/ABN-AMRO. Een van de redenen waarom het daar ooit zo gruwelijk heeft kunnen ontsporen is mede te wijten aan het feit dat de Nederlandse en Belgische topmensen van de bank alras grote problemen hadden om samen te werken vanwege grote cultuurverschillen in hun denken en handelen. De egalitaire Nederlandse cultuur botste algauw met de sterke hiërarchie die je in veel Belgische organisaties terugvindt. Snel ontstond onderling een groot wantrouwen en veel Belgen en Nederlanders stonden met de rug naar elkaar.

In Belgische overheidsbedrijven heeft de politiek het voor het zeggen

Maar nu eerst terug naar de afgesprongen fusie. Wat de Nederlanders net op tijd hebben ontdekt is is dat ze te maken hadden met een puur sang overheidsbedrijf. In België is dat synoniem met een bedrijf dat niet zakelijke en niet rationeel wordt bestuurd. In een Belgisch overheidsbedrijf heeft nagenoeg enkel de politiek het voor het zeggen. Die werkt met heel wat andere, meestal verborgen agenda’s.
Het feit dat het nieuws van de onderhandelingen bewust gelekt werd door een Waalse socialistische politicus is daar het zuiverste voorbeeld van. Zijn partij zag liever niet dat met de komst van de Hollanders Bpost ongetwijfeld een wat meer zakelijker koers zou gaan vormen met minder ruimte voor politieke spelletjes. Dus daarom een georchestreerde lek met als gevolg dat de vakbonden onrustig werden en naar het stakingswapen grepen. De vakbonden, met de socialistische vakbond voorop, vreesden immers dat bij een fusie hun verworven rechten en hun machtspositie in gevaar zou komen.

“Ollanders” kregen koekje van eigen deeg… of niet heus?

Het niet doorgaan van de fusie/overname was in ieder geval een zware tegenvaller voor Bpost. PostNL was de gedroomde partner om in een slinkende markt van brieven in België in één klap een sterke positie op het vlak van pakjes te verwerven.
Maar je mag de huid van de beer niet verkopen alvorens die geschoten is, luidt een bekend gezegde. Terwijl de onderhandelingen nog volop bezig waren werd in de media met de nodige fierheid rond getoeterd als zouden de zaken al rond zijn. En in de Wetstraat, het Belgische politieke centrum, hoorde sommige politici met enige hoon victorie kraaien dat de rollen nu omgekeerd waren. Want 10 jaar eerder hadden de Nederlanders geprobeerd om het toen noodlijdende Bpost over te nemen en dat was hun destijds toch maar niet gelukt… Nu kregen die ‘Ollanders’ dus een koekje van eigen deeg. Des te pijnlijker moet het dan ook geweest zijn toen bleek dat PostNL alsnog afzag van de verkoop van het bedrijf aan de Belgen.

Een ouderwetse wedstrijd Nederland – België

In eerste instantie kreeg de Franstalige politicus die het nieuws van de voorgenomen overname gelekt had de schuld van het afspringen van de fusie. Maar in de media was ook te lezen dat de Nederlanders met twee maten zouden wegen. “Ze hebben hun mond vol als het gaat om de vrije markteconomie indien ze zelf op overnamebod zijn, maar zodra een buitenlands bedrijf een Nederlandse onderneming wil overnemen dan kan er plotseling niks meer.”
Wat de Belgen vergeten is echter dat ze bijvoorbeeld in de jaren negentig dezelfde reflex hadden toen ze de Generale bank aan de Nederlanders dreigden te verliezen. “Jamais aves des bataves”, riep Albert Frère, een van de belangrijkste en machtigste investeerders van België. En er gaan zelfs verhalen dat destijds het Belgische hof werd ingeschakeld om die overname te torpederen.

Hoe het ook zij: het niet doorgaan van de fusie met PostNL was tussen de regels ook emotioneel een gevoelige streep door de rekening van vele Belgen. Het voedde ongetwijfeld het Calimero-gevoel jegens de Nederlanders dat nog altijd leeft. Of om het in voetbaltermen te zeggen: een soort wedstrijd Holland-België, die dit keer in de verlenging op punten door de Belgen verloren werd.